Hartkatherisatie

Hartkatherisatie is een behandeling waarbij katheters (lange holle buisjes) in het hart worden gebracht. Een hartkatheterisatie stelt artsen in staat vorm en functie van de kleppen en kamers van het hart te zien en te beoordelen. Het onderzoek kan erfelijke hartgebreken aan het licht brengen, de aanwezigheid van een aneurysma of een bloedstolsel in het hart en vernauwde of dichte (afgesloten) kransslagaders.

Door de bloeddruk en bloedstroom boven en onder de aortaklep te meten, kan met dit onderzoek ook de grootte van de opening van de aortaklep worden bepaald. Deze informatie is belangrijk om te beslissen of een operatie nodig is om een slecht werkende klep te vervangen. Dit onderzoek moet altijd in een ziekenhuis worden uitgevoerd.

U mag gedurende tenminste 8 uur voor de ingreep niets eten en drinken. Voor het onderzoek kleedt u zich uit en trekt een operatiehemd aan.

Voordat met de katheterisatie wordt begonnen, kunt u een licht rustgevend middel krijgen, maar u blijft tijdens de ingreep bij bewustzijn. Op bepaalde momenten wordt u gevraagd diep in te ademen, waardoor de kwaliteit van de röntgenopnamen die tijdens het onderzoek worden gemaakt, verbetert. Er worden draden (kabels) van een elektrocardiograaf op de borst geplakt, zo dat de dokter de hartwerking gedurende het onderzoek kan volgen. Vervolgens wordt er een naald, die vast zit aan een slangetje en een fles met daarin 5 procent glucose, ingebracht in een ader.

De buigzame buis (katheter) die voorzichtig naar het hart of een andere plek moet worden geleid, wordt ingebracht in een slagader in de arm of lies. De insteekplaats wordt gereinigd met een desinfecterend middel en met steriele doeken afgedekt. Een plaatselijk werkend verdovend middel wordt ingespoten in de huid en diepere weefsels; hierna mag u geen pijn meer voelen. In de ader wordt een sheath (een schacht met een éénrichtingsventiel) ingebracht om het bloeden te voorkomen en, indien nodig, de katheters tijdens de behandeling te wisselen.

Zodra de katheter op z’n plek ligt, wordt een contrastmiddel (kleurstof) door de katheter naar het hart of de kransslagaders gebracht om een duidelijk beeld te geven. Als de dokter ook de bloedvaten wil verwijden, moet u een nitroglycerine tablet onder de tong nemen. De resultaten van de katheterisatie worden gedurende het onderzoek op een monitor gevolgd. Deze beelden kunnen ook worden vastgelegd voor latere bestudering. Vervolgens worden de katheters verwijderd en is het onderzoek voorbij.

Gedurende de eerste twintig tot dertig minuten na het verwijderen van de katheter wordt de insteekplaats afgedrukt. U moet tenminste 8 uur in het ziekenhuis op bed liggen. De lichaamsfuncties worden regelmatig gecontroleerd en zonodig krijgt u ook pijnstillers. De insteekplaats wordt gecontroleerd op pijn, zwelling of bloedverlies.

Ofschoon hartkatheterisatie een bekende ingreep is, zijn er zwaarwegende risico’s aan verbonden. Als de katheter bijvoorbeeld een bestaand bloedstolsel of een cholesterolplaque in de slagader loswoelt, kan een beroerte of hartaanval het gevolg zijn. In zeldzame gevallen kunnen hart of nieren beschadigd raken. Iedereen met een stollingsziekte of slechte nierwerking loopt een verhoogd risico. Toch is het risico op een ernstige complicatie (zoals een beroerte, hartaanval of zelfs de dood) ongeveer 1 op 1000. Het risico is het laagst bij jonge, gezonde mensen en het hoogst bij oude mensen met ernstige lichamelijke afwijkingen of zwakten.

Omwille van de risico’s die aan dit onderzoek zijn verbonden, is er gewoonlijk een chirurgisch team beschikbaar tijdens de katheterisatie dat onmiddellijk kan worden opgeroepen indien operatief ingrijpen nodig is.