Angina: wat het is en welke vormen er zijn
Van https://www.menselijklichaam.nl/hart-circulatie/angina/
Op deze pagina
Angina is de korte naam voor angina pectoris, in gewone taal hartkramp. Je hebt dan pijn of een drukkend gevoel op je borst, doordat je hartspier even te weinig zuurstof krijgt. Er zijn meerdere vormen, en het verschil daartussen bepaalt hoe snel je hulp nodig hebt. Kijk daarom eerst of je moet bellen.
Direct hulp nodig? Bel 112 als je pijn of een zwaar drukkend gevoel op je borst hebt. Je kunt daarbij zweten of misselijk zijn. De pijn of druk gaat ook niet weg als je rustig zit. Let ook op één of meer van deze dingen:
- Je voelt de pijn ook in je linkerarm, beide armen, in je nek of kaak, tussen je schouderbladen of bij je maag.
- Je moet overgeven, of je gezicht heeft minder kleur.
- Je ademt snel en voelt je benauwd, of je bent duizelig.
In het kort
- Bel 112 als je pijn of een zwaar drukkend gevoel op je borst hebt, want dat kan je hart zijn.
- Angina is de korte naam voor angina pectoris: pijn op de borst doordat je hartspier te weinig zuurstof krijgt.
- Bij de stabiele vorm gaan de klachten in rust snel weg, meestal binnen een paar minuten en in ieder geval binnen 15 minuten.
- Bij de instabiele vorm komen de klachten ook in rust, en dan is het spoed.
- Wat de oorzaak bij jou is, kun je hier niet uit opmaken: alleen een (huis)arts kan dit vaststellen.
Wat is angina?
Angina is de korte naam voor angina pectoris, in gewone taal hartkramp. Je hebt dan pijn of een drukkend gevoel op je borst, doordat je hartspier even te weinig zuurstof krijgt. Dat komt meestal door een vernauwing in een kransslagader, het bloedvat dat je hart van zuurstof voorziet. De klachten duren kort.
Van zo’n vernauwing merk je niet direct iets. Klachten ontstaan vaak pas als een kransslagader voor meer dan 50 procent vernauwd is, en die vernauwingen komen door aderverkalking. Wil je weten hoe de kransslagaders precies lopen, dan lees je dat op de anatomiepagina.
Bij hartkramp heb je korte aanvallen van een drukkend, pijnlijk of benauwd gevoel in je borst. Je krijgt dat gevoel als je iets actiefs doet, bij kou, na vet eten of bij heftige emoties. Het gevoel gaat snel weg als je rustig gaat zitten, meestal binnen een paar minuten en in ieder geval binnen 15 minuten. Duurt de pijn langer en gaat hij in rust niet weg, dan kan het een hartaanval zijn.
Waar voel je de pijn bij angina?
De meeste mensen voelen een drukkend gevoel op de borst. Het kan ook zeuren of branden, of voelen als een strakke riem om je borstkas. De pijn blijft niet altijd op één plek. Je kunt hem ook voelen in je linkerarm, in beide armen, in je nek of kaak, tussen je schouderbladen of bij je maag.
Daarnaast kun je een zwaar gevoel in je armen, schouders of handen hebben. Ook duizeligheid, misselijkheid, benauwdheid en zweten horen erbij. Komen die klachten samen met pijn of druk die in rust niet weggaat, bel dan 112.
De klachten kunnen ook minder duidelijk zijn. Dat komt vaker voor bij vrouwen, en ook als je diabetes hebt of ouder bent kunnen de klachten vager zijn. Aan het gevoel alleen kun je dus niet afleiden waar het vandaan komt. Andere oorzaken van pijn op de borst staan in dat artikel op een rij.
In het begin komen de klachten vooral op als je hart harder moet werken dan normaal:
- bij lichamelijke inspanning of sport
- bij heftige emoties
- na een zware maaltijd
- bij een plotselinge overgang van een warme naar een koude omgeving
Welke vormen van angina pectoris zijn er?
Artsen onderscheiden meerdere vormen van angina pectoris. Het verschil zit vooral in hoe voorspelbaar de klachten zijn en of ze ook in rust komen. Dat verschil bepaalt hoe snel je hulp nodig hebt: bij de stabiele vorm maak je een afspraak, bij de instabiele vorm is het spoed. Hieronder staan de vier vormen die de Hartstichting beschrijft.
Stabiele angina pectoris
Stabiele angina pectoris is voorspelbaar. De klachten ontstaan als je hart om meer zuurstof vraagt, en ze verdwijnen vrij snel als je rust neemt. Deze vorm heeft meestal geen dringende medische hulp nodig. Veel mensen met stabiele hartkramp hebben geen aanvallen meer zolang ze gezond leven en hun medicijnen gebruiken, of ze houden af en toe klachten die niet erger worden.
Maak wel een afspraak met de huisarts als de aanvallen van pijn op de borst toenemen, langer duren dan normaal of pijnlijker zijn dan normaal. Overleg ook als je medicijnen bijwerkingen geven, of als je denkt dat ze minder goed werken.
Instabiele angina pectoris
Bij instabiele angina pectoris zijn de klachten juist onvoorspelbaar. De aanvallen komen onverwachts, ze zijn heviger, en ze komen ook in rust. Dat komt waarschijnlijk doordat de vernauwingen in de kransslagaders erger zijn. Ook klachten die binnen een week toenemen in ernst, duur of aantal horen bij deze vorm.
Verdwijnen de klachten niet als je gaat rusten, dan is er risico op een hartinfarct binnen enkele uren tot dagen. Daarom is vaak een opname op de hartbewaking nodig. Instabiele angina pectoris met klachten in rust valt samen met het hartinfarct onder het acuut coronair syndroom, en dat is voor artsen een spoedsituatie. Het verschil met een hartinfarct is dat er bij instabiele angina pectoris nog geen schade aan de hartspier is.
Prinzmetal angina pectoris (vaatspasmen)
Prinzmetal angina pectoris is een bijzondere vorm. De klachten komen niet door een blijvende vernauwing, maar door een plotselinge verkramping van een kransslagader. Die verkramping kan voorkomen in kransslagaders met én zonder aderverkalking. De klachten lijken op die van gewone angina pectoris, en ze ontstaan vaak in rust in plaats van bij inspanning. Deze vorm is zeldzaam en komt vooral bij vrouwen voor.
Problemen in de kleine vaatjes
Bij deze vorm zit het probleem in de kleine vertakkingen van de kransslagaders. Die kleine bloedvaatjes zijn niet of nauwelijks vernauwd door aderverkalking, maar ze kunnen minder goed verwijden op het moment dat dat nodig is. Ook dit komt bij vrouwen vaker voor dan bij mannen.
Wat de oorzaak bij jou is, kun je hier niet uit opmaken: alleen een (huis)arts kan dit vaststellen. Hoe de behandeling eruitziet en wat je bij een aanval doet, lees je in het artikel waarin angina pectoris uitgebreid uitgelegd staat. Andere aandoeningen van het hart staan op de overzichtspagina over hartaandoeningen.
Wanneer naar de huisarts?
Bel 112 als je pijn of een zwaar drukkend gevoel op je borst hebt, want dat kan je hart zijn.
Bel direct je huisarts of de huisartsenpost in één of meer van deze situaties:
- Je merkt dat je vaker aanvallen krijgt dan je gewend was.
- Je krijgt bij steeds minder inspanning al klachten.
- De klachten blijven langer nadat je rustig bent gaan zitten of liggen.
- Je hebt steeds vaker een pil of spray onder de tong nodig.
Maak een afspraak bij je huisarts als je de klachten van hartkramp bij jezelf herkent en je nog niet weet of je het hebt.
Maak op werkdagen een afspraak bij je huisarts als je vaker pijn op of in je borst hebt en je weet niet waardoor dit komt.
Bel je overdag op een werkdag, dan bel je je eigen huisarts. In de avond, de nacht, het weekend of op een feestdag neem je contact op met de huisartsenpost bij jou in de buurt. Je spreekt daar eerst een speciaal getrainde assistent, die naar je klachten luistert en vragen stelt. Daarna bespreken jullie wat er nodig is.
Als het nodig is, belt de huisarts ook een ambulance voor je. Belde je omdat de aanvallen vaker komen, dan kijkt je huisarts of je er medicijnen bij krijgt. Je huisarts kan je ook doorsturen naar een arts in het ziekenhuis.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen angina en angina pectoris?
Er is geen verschil: angina is gewoon de korte naam voor angina pectoris. In gewone taal heet het hartkramp. Bij angina pectoris heb je pijn op de borst doordat je hartspier te weinig zuurstof krijgt, meestal door een vernauwing in een kransslagader.
Is instabiele angina pectoris een hartaanval?
Nee, maar het ligt er dicht tegenaan. Bij instabiele angina pectoris is er nog geen schade aan de hartspier, bij een hartinfarct wel. Artsen rekenen beide wel tot dezelfde spoedsituatie. Bel 112 als je pijn of een zwaar drukkend gevoel op je borst hebt, want dat kan je hart zijn.
Komt Prinzmetal angina pectoris alleen voor bij vernauwde bloedvaten?
Nee. Bij Prinzmetal angina pectoris verkrampt een kransslagader plotseling, en dat kan gebeuren in kransslagaders met aderverkalking en in kransslagaders zonder. De klachten lijken op die van gewone angina pectoris. Deze vorm is zeldzaam en komt vooral bij vrouwen voor.
Welk onderzoek doet de arts bij angina pectoris?
Het onderzoek begint vaak met een hartfilmpje (ECG) en een fietstest. Daarna kunnen een echo, isotopenonderzoek, een CT-scan of een hartkatheterisatie volgen. De arts kijkt ook naar je risico op hart- en vaatziekten en meet je bloeddruk, cholesterol en glucosegehalte.
Kunnen de klachten van angina pectoris weer weggaan?
Vaak wel. Angina pectoris is een waarschuwing dat je vaten vernauwd kunnen zijn, en zo gezond mogelijk leven verlaagt het risico op een hartinfarct. Veel mensen met de stabiele vorm hebben geen aanvallen meer zolang ze gezond leven en hun medicijnen gebruiken.
Was dit artikel nuttig?
