Hoe slecht is de zonnebank?

Van https://www.menselijklichaam.nl/huid/zonnebank-hoe-slecht-is-dat-nu-echt/

Door Tim Laatst bijgewerkt 28 augustus 2026 · Leestijd 7 min

Op deze pagina

Ja, de zonnebank is slecht voor je huid. Elke keer dat je eronder gaat, krijgt je huid in korte tijd een grote dosis uv-straling, en meer uv-straling betekent meer kans op huidkanker. Het advies van KWF Kankerbestrijding is daarom niet om te minderen, maar om de zonnebank niet te gebruiken. Het bruine kleurtje verdwijnt weer, de schade aan je huid blijft.

In het kort

Gebruik van de zonnebank vergroot je kans op huidkanker. Het advies van KWF is: gebruik hem niet.
De uv-straling van een zonnebank telt op bij de uv-straling die je van de gewone zon krijgt.
Je hebt de zonnebank niet nodig voor vitamine D. Je maakt er maar heel weinig van aan.
Tot je achttiende mag je niet onder de zonnebank, want je huid is dan nog in ontwikkeling.
Verandert een moedervlek van vorm, kleur of grootte, of gaat hij jeuken of bloeden? Maak dan een afspraak bij je huisarts.

Is de zonnebank echt zo slecht?

Ja. Of de uv-straling nu van de zon komt of uit een zonnebank, hij beschadigt je huid. Onder de zonnebank krijgt je huid in korte tijd een hoge dosis uv-stralen. Die straling telt op bij de straling die je van de gewone zon krijgt, en meer uv-straling betekent meer kans op huidkanker. Zo legt KWF Kankerbestrijding het uit.

Huidkanker is in Nederland de meest voorkomende soort kanker, en er komen elk jaar meer mensen bij. In 2025 kregen ruim 80.000 Nederlanders de diagnose huidkanker, en ongeveer 1.000 mensen per jaar overlijden eraan. Meestal komt huidkanker volgens KWF door te veel blootstelling aan uv-straling of de zonnebank.

Het advies van KWF is kort. Gebruik de zonnebank niet, want gebruik ervan vergroot de kans op huidkanker. En je hebt hem niet nodig voor het aanmaken van meer vitamine D.

Wat doet uv-straling met je huid?

De zon zendt energie uit, en een deel daarvan bestaat uit onzichtbare ultraviolette stralen: uv-straling. Er zijn twee soorten waar je huidkanker van kunt krijgen, uva en uvb. Ze werken verschillend, en juist dat verschil maakt de zonnebank een apart probleem. Een zonnebank geeft namelijk een andere mengverhouding dan de zon.

Uvb beschadigt je huid direct. Het zorgt ervoor dat je huid rood wordt en verbrandt, en het vergroot de kans op huidkanker. Uvb heeft ook een positief effect: je maakt er vitamine D door aan. Deze straling komt niet door glas heen.

Uva dringt diep in je huid door. Veel uva-straling kan je huid nog beschadigen als je al uit de zon bent. Je huid veroudert er sneller door en je kunt er huidkanker door krijgen. Wolken en glas houden uva niet tegen.

Is de zonnebank erger dan de gewone zon?

De Gezondheidsraad ziet bij een zonnebank dezelfde gevaren als bij de zon, schrijft KWF. Volgens Europese wetgeving mag de zonkracht van een zonnebank ook niet sterker zijn dan de zonkracht tijdens een zomervakantie aan de Middellandse Zee. Toch is de vergelijking met een dagje strand misleidend, en dat komt door de manier waarop die zonkracht wordt gemeten.

De zonkracht meet namelijk alleen de uvb-straling. De meeste zonnebanken geven daarnaast uva-straling af, vaak veel meer dan de natuurlijke zon. Dat deel zit niet in het getal waarop de wetgeving is gebaseerd. Je krijgt dus straling binnen die de norm niet meet, en juist die soort veroudert je huid en kan huidkanker geven.

Daar komt bij dat de twee bij elkaar opgeteld worden. Je gaat niet onder de zonnebank in plaats van de zon, je gaat eronder naast de zon. Ook verbranden door de zon telt mee: hoe vaker je verbrandt, hoe groter je risico op huidkanker.

Heb je de zonnebank nodig voor vitamine D?

Nee. Je maakt onder de zonnebank wel vitamine D aan. Maar je hebt er veel meer licht voor nodig om er een beetje van te maken, en zo lang en zo vaak eronder liggen is niet gezond. KWF schrijft dat de zon, goede voeding en zo nodig vitamine D-tabletten samen voor genoeg vitamine D zorgen. Een zonnebank is daarvoor niet nodig.

Vitamine D krijg je volgens Thuisarts voor het grootste deel binnen door zonlicht en een klein beetje door eten. Je lichaam maakt het aan als er zonlicht op je huid komt, ook als het bewolkt is. Ga daarom overdag naar buiten met je gezicht en handen onbedekt, en let op dat je niet verbrandt.

Sommige mensen maken zelf niet genoeg aan en hebben extra vitamine D nodig. KWF noemt vijf groepen:

kinderen tot 4 jaar
zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven
vrouwen vanaf 50 jaar en mannen vanaf 70 jaar
mensen met een van nature donkere huidskleur
mensen die weinig daglicht zien, zoals mensen die op kantoor werken, studenten of nachtwerkers

Denk je dat je te weinig binnenkrijgt, ga dan voor advies naar je huisarts of apotheek. Let in de winter ook extra goed op of je genoeg voeding met vitamine D eet.

Fabel: vitamine D uit de zonnebank houdt somberheid en depressie weg.

Feit: Thuisarts zet depressie juist in de lijst van klachten die *niet* door een vitamine D-tekort komen. In diezelfde lijst staan ook dementie, autisme, moe zijn en duizelig zijn. Er is ook geen bewijs dat je hersenen beter gaan werken als je extra vitamine D slikt.

Waarom mag je voor je achttiende niet onder de zonnebank?

Omdat je huid zich tot je achttiende nog ontwikkelt. Beschadig je je huid op jonge leeftijd, bijvoorbeeld door verbranding, dan is de kans groter dat je op latere leeftijd huidkanker krijgt. Ben je als kind vaak verbrand door de zon, dan heb je later meer kans op huidkanker. Daarom mag je voor je achttiende niet onder de zonnebank.

Let op! Tot je achttiende mag je niet onder de zonnebank. Je huid is dan nog in ontwikkeling, en schade op jonge leeftijd vergroot je kans op huidkanker later.

Wanneer naar de huisarts?

Ben je veel onder de zonnebank geweest, dan raden artsen aan je huid zelf te controleren op vlekjes en plekjes. Thuisarts noemt daarbij ook een lichte huid met lichte ogen, sproeten of blond of rood haar, en vaak verbrand zijn geweest. Controleer je huid elke 3 tot 6 maanden, en vraag iemand anders te kijken naar je rug, je nek, je billen en achter je oren.

Maak een afspraak bij je huisarts als je een moedervlek hebt die:

niet rond is of niet aan alle kanten hetzelfde
vage randen heeft
meerdere kleuren heeft, zoals verschillende tinten bruin, of blauw, rood, zwart of wit
6 millimeter of groter is
groter is geworden of van vorm is veranderd
jeukt of bloedt
een wondje of korstje heeft
er heel anders uitziet dan je andere moedervlekken

Ook zonder moedervlek zijn er redenen om te bellen. Let op plekjes waar de huid opeens ruwer wordt of een beetje verkleurt, vooral op plekken waar de zon vaak komt, zoals je hoofd, handen en onderarmen. Let ook op plekjes die gaan jeuken of bloeden, of die open gaan en daarna slecht of niet genezen. Merk je een van deze dingen, maak dan een afspraak.

De huisarts vraagt eerst wat er veranderd is, of je vaak verbrand bent en of er huidkanker in je familie voorkomt. Daarna bekijkt de huisarts de moedervlek goed, soms met een speciaal vergrootglas. Is de moedervlek verdacht, dan snijdt de huisarts hem weg met een randje huid van 2 millimeter eromheen en stuurt hem op voor onderzoek in het laboratorium. Bij het vermoeden van een melanoom volgt een verwijzing naar de huid-arts (dermatoloog).

Kijk ook weer niet te vaak. Thuisarts schrijft dat het goed is om je huid af en toe te bekijken. Doe je het te vaak, dan kun je er juist bang of onrustig van worden.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak mag je onder de zonnebank?

Het advies van KWF Kankerbestrijding kent geen aantal: gebruik de zonnebank niet. Er is geen hoeveelheid waarvan KWF zegt dat die veilig is, want elke sessie geeft je huid in korte tijd een hoge dosis uv-straling. Die straling telt bovendien op bij de straling van de gewone zon.

Verbrand je minder snel als je eerst onder de zonnebank bent geweest?

Nee, dat is niet zinvol, al wordt het vaak aangeraden. Door uvb-straling kan je huid dikker worden, en dat geeft wel wat natuurlijke bescherming. Maar veel zonnebanken stralen vooral uva-licht uit, en uva geeft die bescherming niet. Het leidt wel tot huidveroudering en tot huidkanker.

Krijg je van de zonnebank sneller rimpels?

Je huid veroudert sneller door uva-straling, en de meeste zonnebanken geven daar veel van af. Uva dringt diep in je huid door en kan die nog beschadigen als je er al uit bent. Dezelfde straling vergroot ook je kans op huidkanker, dus het blijft niet bij een uiterlijk gevolg.

Gaat de schade van de zonnebank weer weg?

Nee. Op korte termijn levert een zonnebank je een bruin kleurtje op, maar dat kleurtje verdwijnt en de beschadiging van je huid blijft. Daarom telt elke sessie mee in je totale hoeveelheid uv-straling, en daarmee in je kans op huidkanker later.

Wat zijn de voordelen en nadelen van de zonnebank?

Het enige vaak genoemde voordeel is vitamine D, en dat weegt niet op tegen de nadelen: je maakt er maar heel weinig van aan. Daar staan een grotere kans op huidkanker en snellere huidveroudering tegenover. KWF komt daarom tot één advies: niet gebruiken.