Wat doe je bij een astma-aanval?

Bij een astma-aanval worden de buisjes in je longen plotseling heel smal en heb je het gevoel dat je niet genoeg lucht krijgt. Een andere naam ervoor is longaanval. Help degene die het overkomt met de eigen luchtwegverwijder, en bel daarbij de huisarts of de huisartsen-spoedpost. Wacht niet af tot de aanval vanzelf overgaat.

Wat doe je bij een astma-aanval?

Help de persoon met de eigen medicijnen en bel ondertussen de huisarts of de huisartsen-spoedpost. Wacht met bellen dus niet tot de pufjes hebben gewerkt. Bel 112 als je zo moe bent dat je bijna niet meer kunt ademen. Bel ook 112 als je niet of bijna niet reageert als iemand iets tegen je zegt, of als je huid blauw-paars wordt.

1. Vraag of er iets in de mond zit. Laat dat zo nodig uitspugen.
2. Maak knellende kleding bij de hals los. Zoek daarna samen de houding waarin ademen het makkelijkst gaat. Zitten helpt meestal. Ga bij benauwdheid niet plat liggen.
3. Vraag naar de eigen medicijnen. Heeft de persoon een luchtwegverwijder bij zich en lukt het om die te gebruiken, help daar dan bij. Help zo nodig ook met de vernevelaar.
4. Bel de huisarts of de huisartsen-spoedpost. Doe dit ondertussen, dus niet pas als de medicijnen niet blijken te helpen.
5. Bel 112 als je zo moe bent dat je bijna niet meer kunt ademen. Bel ook 112 als je niet of bijna niet reageert als iemand iets tegen je zegt, of als je huid blauw-paars wordt.

Heb je de aanval zelf en ben je alleen, bel dan je huisarts als je denkt dat je een longaanval hebt. Heb je een persoonlijk actieplan van je huisarts of de praktijkondersteuner, kijk daar dan in: daarin staat wat je doet als je meer last krijgt en wanneer je moet bellen. Bij alles over astma en de behandeling lees je hoe zo’n plan eruitziet.

Hoe herken je een astma-aanval?

Bij een longaanval voel je je erg benauwd, ook als je stilstaat of stilzit. Je kunt moeilijk praten, doordat een zin zeggen bijna niet gaat. Je kunt niet liggen omdat je bijna niet kunt ademen, en je merkt dat je heel snel ademt. Vaak worden de klachten niet minder als je je medicijnen gebruikt.

Sta je naast iemand anders, dan zie en hoor je vooral dit. Het ademen gaat moeilijk en het uitademen duurt langer dan normaal. De persoon snakt naar adem, en de hals- en schouderspieren bewegen mee met de ademhaling. Vaak is er ook angst, onrust, een versnelde hartslag of hartkloppingen.

Een longaanval komt bijvoorbeeld doordat je verkouden bent of griep of een longontsteking hebt. Ook contact met rook, pollen, huisstofmijt of huisdieren kan het geven. Het gebeurt ook als je een paar dagen of langer geen medicijnen gebruikt. En als je ze niet op de goede manier inademt, of niet de juiste medicijnen of hoeveelheid gebruikt. Wil je weten waar die buisjes zitten, lees dan over de buisjes die de lucht naar je longen brengen en over de bouw van je longen.

Wanneer naar de huisarts?

Bel je overdag op een werkdag, dan bel je je eigen huisarts. In de avond, de nacht, het weekend of op een feestdag neem je contact op met de huisartsenpost bij jou in de buurt. Je spreekt eerst de assistent van de huisarts. Die stelt vragen en bespreekt jouw situatie met de huisarts. Als het nodig is, belt de huisarts ook een ambulance voor je.

Bel je 112, dan vertelt de telefonist je wat je moet doen tot de ambulance er is. Ben je zwanger en krijg je een astma-aanval, bel dan direct je arts.

Wat doe je als er geen puffer is?

Neem spoedcontact op met de huisarts of de huisartsenpost. Dat is ook wat je doet als de medicijnen er wel zijn maar niet helpen. Blijf ondertussen bij de persoon, laat die rechtop zitten en maak knellende kleding bij de hals los. Verandert er iets waardoor 112 nodig is, bel dan meteen 112.

Een lege puffer zonder nieuwe in huis is een van de situaties waarin je sneller een longaanval krijgt. Zorg dus dat er een nieuwe klaarligt voordat de oude op is, en neem je medicijnen mee als je naar de huisarts gaat. Vaak kijkt je huisarts hoe je de puffer gebruikt.

Wat doe je bij een astma-aanval van een kind?

Bij een longaanval is je kind heel erg benauwd. Je ziet dat je kind snel ademt en je hoort het piepend ademen. Je ziet ook dat ademen moeite kost: de spieren van de borstkas trekken in en de neusvleugels bewegen soms mee. Blijf zelf zo rustig mogelijk, dan kun je je kind het beste helpen.

1. Geef je kind 1 puf met een luchtwegverwijder, bijvoorbeeld salbutamol. Doe dit met een verstuiver en een voorzetkamer als je die hebt, en laat je kind daarna rustig 5 keer in- en uitademen. Heb je geen voorzetkamer, gebruik dan de poederinhalator.
2. Geef meteen daarna nog 1 puf op dezelfde manier.
3. Bel je huisarts of de huisartsenpost. Doe dit ondertussen, dus niet pas als de pufjes niet werken. De huisarts wil je kind meteen zien.
4. Herhaal de puf na 15 minuten als je kind nog steeds benauwd is.
5. Bel 112 als je kind suf wordt of als de huid van je kind blauw-paars wordt.

Tijdens een longaanval mag je kind niet druk spelen of sporten. Duurt de aanval te lang, dan kan je kind uitgeput raken en krijgt de huid rond de mond een blauw-paarse kleur. Wordt je kind niet minder benauwd tijdens de longaanval, dan belt de huisarts de ambulance. Je kind krijgt dan zuurstof en medicijnen met een kapje over neus en mond, en de kinderarts neemt de behandeling over.

Wat doet de huisarts bij een longaanval?

De huisarts geeft extra medicijnen om in te ademen, of zegt welke medicijnen je zelf extra kunt nemen. Blijf je je daarna erg benauwd voelen, dan kan de huisarts je doorsturen naar het ziekenhuis. Soms krijg je ook pillen met prednison, die de ontsteking van de buisjes in je longen minder maken. Die slik je meestal 5 dagen.

Heb je de longaanval door een longontsteking, dan kun je ook antibiotica krijgen: medicijnen die bacteriën doden. Na een longaanval kom je op controle bij je huisarts of de praktijkondersteuner. Daar bespreek je hoe het met je klachten gaat, of je iets aan je medicijnen moet veranderen en hoe het inademen gaat.

Hoe voorkom je een volgende aanval?

Na een longaanval heb je meer kans om er weer een te krijgen. Blijf je medicijnen daarom goed gebruiken en maak daarover afspraken met je huisarts of de praktijkondersteuner. Leef gezond: eet gezond, beweeg genoeg en rook niet. Haal elk jaar de griepprik als je elke dag medicijnen gebruikt; je krijgt daarover bericht van je huisarts.

Zorg dat je niet dichtbij prikkels komt waar jij gevoelig voor bent, zoals huisdieren, pollen of huisstofmijt. Kom je vaker in een ruimte waar gerookt is, dan loop je meer kans op een aanval. Meer over hoe je ademhaling in elkaar zit lees je in het overzicht van de ademhalingsorganen.