Wespensteek: wat je doet en wanneer je 112 belt

Een wespensteek doet meteen pijn, en daarna kun je een dikke bult krijgen. Meestal is dat vervelend en verder niet gevaarlijk: koel de plek ongeveer 10 minuten en de klachten zakken vanzelf. Uitzuigen hoeft niet. Bel wel 112 als iemand in de mond of keel is gestoken, of als hij benauwd wordt of een dikke tong of keel krijgt.

Wat doe je bij een wespensteek?

Koel de plek van de steek ongeveer 10 minuten en laat hem daarna met rust. Bij een gewone wespensteek is dat alles wat nodig is. De pijn, de zwelling en de jeuk gaan vanzelf over, ook als de plek rond de steek groter wordt dan 10 centimeter. Kijk wel of de klachten bij die ene plek blijven.

1. Koel de plek ongeveer 10 minuten. Dat kan met een natte doek, of met ijs of een zak met koelgel. Doe altijd een doek om het ijs, zodat je huid niet bevriest.
2. Haal ringen van je vinger als je in een vinger bent gestoken. De vinger kan opzwellen en dan zit een ring klem.
3. Zie je een angel in de huid? Dan was het waarschijnlijk een bij. Schraap de angel weg met je nagel, de rand van een bankpas of de botte kant van een mes, of trek hem eruit met een pincet. Gebruik je een pincet, pas dan op dat je het gifzakje niet samendrukt.
4. Kijk of de klachten bij die ene plek blijven. Word je benauwd, of gaan je lippen, tong of keel dik staan? Bel dan meteen 112. Krijg je alleen jeuk of plekken op andere delen van je lichaam, een hese stem, erge buikkrampen of moet je vaker overgeven? Bel dan direct je huisarts of de huisartsenpost.

Wat doe je bij een wespensteek in je mond of keel?

Bel 112. Een steek in de mond of de keel is gevaarlijk, want de zwelling kan daar je luchtweg afsluiten en dat is levensbedreigend. Laat de persoon terwijl je wacht op een ijsblokje zuigen, zodat de zwelling minder wordt. Zelf naar het ziekenhuis rijden is geen alternatief.

Dit geldt ook als de persoon zich op dat moment nog goed voelt. Twijfel je of dit een geval voor 112 is of voor de huisarts, dan helpt ons artikel over wanneer je 112 belt en wanneer de huisarts je verder.

Hoe herken je een allergische reactie op een wespensteek?

Je herkent een allergische reactie eraan dat de klachten niet bij de steekplek blijven. Er komen jeuk, plekken of bulten op andere delen van je lichaam, en bij een erge allergie ook moeilijk ademen, dikke lippen, een dikke tong, buikpijn, diarree of flauwvallen. Die reactie begint meestal direct na de steek.

Let op deze klachten:

• jeuk, rode of donkere plekken of bulten op andere plekken dan waar je gestoken bent
• moeilijk ademen, een piepend geluid bij het ademen of hevige benauwdheid
• dikke lippen, een dikke tong of een keel die dik wordt
• een stem die plotseling hees klinkt
• erge krampen in je buik, of vaker overgeven
• duizeligheid of flauwvallen: bel direct je huisarts, de huisartsenpost of 112

Lees meer over een anafylactische shock. Bel 112 bij hevige benauwdheid, bij zwelling in het nek- en halsgebied en bij sufheid of bewusteloosheid. Reageert iemand niet meer en ademt hij niet normaal, begin dan met reanimeren.

Hoe gebruik je een adrenaline-pen bij een wespensteek?

Weet je van jezelf dat je een erge allergie hebt voor een steek van een bij of wesp, dan heb je meestal een adrenaline-pen van je arts. Gebruik die direct na de steek en bel daarna meteen 112. De pen gaat voor het telefoontje: wacht er niet mee tot je iemand aan de lijn hebt.

Houd je na 5 minuten nog steeds veel klachten, dan gebruik je volgens Thuisarts de tweede pen. Kijk daarvoor ook in de bijsluiter van je eigen pen en volg de aanwijzingen van de 112-centralist. Zorg dat je er altijd twee bij je hebt, en dat de mensen om je heen weten waar ze liggen.

Wat helpt tegen de jeuk en de zwelling?

Koelen kan zorgen voor minder pijn en een minder dikke bult, en verder heb je meestal geen medicijnen nodig. Koel ongeveer 10 minuten met een natte doek of met ijs of een zak met koelgel in een doek. Houd je veel jeuk, dan zijn er middelen om te smeren die kunnen helpen, zoals levomenthol-gel of zinkoxide-lotion.

Die middelen koop je bij de drogist of de apotheek. Vraag daar welk middel bij jouw situatie past en lees de bijsluiter voordat je iets smeert.

Wanneer naar de huisarts?

Bel je overdag op een werkdag, dan bel je je eigen huisarts. In de avond, de nacht, het weekend of op een feestdag neem je contact op met de huisartsenpost bij jou in de buurt. Heb je een adrenaline-pen gebruikt, bel dan altijd 112, ook als je je alweer beter voelt.

Hoe lang duren de klachten van een wespensteek?

De klachten van een wespensteek gaan vanzelf over. Soms heb je na een paar uur al nergens meer last van. Had je meteen na de steek veel klachten, dan kun je een paar dagen tot een week last houden van de plek. Ook een plek die groter is dan 10 centimeter zakt vanzelf weer.

Soms komt er een bacterie bij en raakt de plek ontstoken. Dat gebeurt meestal een paar dagen na de steek. Je merkt het aan meer pijn op de plek waar je bent gestoken, aan een rode of donkere plek die steeds groter wordt, en aan koorts of je ziek voelen. Neem dan contact op met je huisarts.

Is een wespensteek hetzelfde als een bijensteek?

Nee, en het verschil zie je aan de angel. Een bij steekt met een naaldje, de angel, en die blijft in je huid zitten. Zie je een angel in de huid, dan ben je waarschijnlijk door een bij gestoken. Voor de eerste hulp maakt het weinig verschil: het Rode Kruis schrijft bij een bijensteek dezelfde stappen voor als bij een wespensteek.

Bij een bijensteek haal je de angel er zo snel mogelijk uit. Trek hem eruit met je duim en wijsvinger of met een pincet, of schraap hem weg met je nagel of de botte kant van een mes. Gebruik je een pincet, pas dan op dat je het gifzakje niet samendrukt. Lukt dat niet binnen 1 minuut, dan zit het meeste gif toch al in je huid en kun je de angel laten zitten. Daarna is het bij allebei hetzelfde: koelen, en kijken of de klachten bij die ene plek blijven.

Weet je van jezelf of van iemand in je omgeving dat er een adrenaline-pen is, kijk dan nu waar die ligt en wat de bijsluiter zegt. Meer eerste hulp bij acute situaties vind je bij alle eerste hulp-artikelen.