Krentenbaard

Krentenbaard is een besmettelijke huidinfectie door een bacterie. Het begint met rode of donkere plekjes die blaasjes worden, en die drogen op tot geelbruine korstjes die aan gedroogde krenten doen denken. Het zit meestal rond de mond en de neus, maar het kan ook ergens anders zitten. Het gaat binnen 1 tot 3 weken vanzelf over, en met een zalf van de huisarts gaat het sneller.

Wat is krentenbaard?

Krentenbaard is een ontsteking van de huid door een bacterie. Meestal is dat de stafylokok, soms de streptokok. De medische naam is impetigo.

Het komt veel voor, vooral bij kinderen onder de 3 jaar, en vaak nadat een kind waterpokken heeft gehad.

De naam komt van hoe het eruitziet: de blaasjes drogen op tot geelbruine korstjes die op gedroogde krenten lijken. Het komt het meest voor bij kinderen, maar volwassenen kunnen het ook krijgen.

Hoe herken je krentenbaard?

Het begint met rode of donkere plekken en bultjes. Daar komen blaasjes op met gelig vocht erin. Die blaasjes gaan open en worden natte plekjes, waarop geelbruine korstjes ontstaan. Dat laatste stadium is het bekendste beeld.

De plekken kunnen jeuken of pijn doen. Krabben maakt de plekken erger en verspreidt de bacterie over de huid.

Op een donkere huid kunnen er na afloop lichte of juist donkere plekken achterblijven. Bij volwassenen zie je vaker wondjes die niet snel weggaan, met blaasjes met gele pus. De blaasjes lijken op die van waterpokken. Verwar de twee niet met elkaar, en ga er ook niet van uit dat het er één van de twee moet zijn: krentenbaard komt juist vaak ná waterpokken. Heeft je kind waterpokken en zie je er geelbruine korstjes bij ontstaan, bel dan de huisarts.

Deze klachten kunnen passen bij krentenbaard. Alleen een (huis)arts kan dit vaststellen.

Waar op het lichaam zit krentenbaard?

Meestal rond de mond en de neusgaten. Dat is ook waar de naam vandaan komt.

Maar het blijft daar niet altijd. Krentenbaard kan ook op andere plekken zitten, zoals een arm, een been of de romp. De bacterie komt de huid binnen via een wondje of een kras, en verplaatst zich makkelijk doordat iemand aan de plekjes krabt.

Zitten de plekjes bij een oog of op een ooglid, bel dan je huisarts.

Krentenbaard of hand-voet-mondziekte?

Deze twee worden vaak verward, want ze geven allebei blaasjes bij kinderen. Toch zijn het heel verschillende ziektes, en dat maakt uit voor de behandeling. Lees meer over hand-, voet- en mondziekte als je vermoedt dat het dat is.

	Krentenbaard	Hand-voet-mondziekte
Oorzaak	een bacterie (stafylokok of streptokok)	een virus (bijvoorbeeld coxsackievirus A16)
Waar	meestal rond mond en neus, kan overal op het lichaam	in de mond, op de handpalmen en onder de voeten; soms ook op de billen, rond de geslachtsdelen en in het gezicht
Hoe het eruitziet	blaasjes die opdrogen tot geelbruine korstjes	rode plekken en blaasjes van 2 tot 5 millimeter
Behandeling	zalf of antibiotica van de huisarts helpen	er bestaan geen medicijnen tegen; antibiotica helpen niet
Duur	1 tot 3 weken	binnen 2 weken

Bel bij koorts van 38 graden of hoger de huisarts of de huisartsenspoedpost. Dat geldt ook als je kind zich ziek voelt, en het maakt niet uit welke van de twee ziektes het is. Koorts komt bij hand-voet-mondziekte vaak voor, maar je kunt er niet aan zien welke ziekte je kind heeft. Laat de huisarts dat beoordelen.

Twijfel je welke van de twee het is? Dat hoef je niet zelf uit te zoeken. Bel de huisarts, want juist het onderscheid bepaalt of medicijnen zin hebben.

Hoe besmettelijk is het?

Behoorlijk. De bacterie zit in het vocht uit de blaasjes en gaat van daaruit makkelijk over, via handen en handdoeken. Ook via hoesten en niezen kan hij zich verspreiden.

Krentenbaard is besmettelijk tot 24 uur nadat je met medicijnen bent begonnen, of totdat de blaasjes zijn ingedroogd.

1. Was vaak de handen. Laat je kind de handen vaak wassen met water en zeep. Was ook zelf je handen nadat je de plekjes hebt aangeraakt of ingesmeerd.
2. Geef je kind een eigen handdoek. Gebruik elke dag een schone.
3. Knip de nagels kort. Dat maakt krabben minder schadelijk en houdt de bacterie uit de nagels.
4. Dek de plekken af met kleding. Waar dat kan, zodat er minder contact mee is.
5. Hoest en nies in een zakdoek. Een papieren zakdoek of anders je elleboog.

Smeer geen alcohol of jodium op de plekken. Dat helpt niet en beschadigt de huid. Plak er ook geen pleisters op: dat kan de plekken juist groter maken.

Mag je kind naar school of de opvang?

Ja. Voelt je kind zich goed, dan mag het gewoon naar school of de kinderopvang.

Het RIVM voegt daar een nuance aan toe: soms mag een kind pas 24 uur na de start van de antibiotica weer naar school. School of opvang mag daar dus een eigen afspraak over hebben. Meld het daarom even, dan weet je waar je aan toe bent.

Wanneer naar de huisarts?

Ben je zwanger en heb je krentenbaard, of iemand in huis? Voor het ongeboren kind is krentenbaard niet gevaarlijk. Ben je in het derde trimester of net bevallen, blijf dan wel uit de buurt van mensen met krentenbaard. Bij een besmetting met streptokokken van groep A bestaat er rond de bevalling namelijk een risico op kraamvrouwenkoorts, en dat moet altijd behandeld worden. Overleg bij twijfel met je verloskundige of huisarts.

Wat doet de huisarts?

Bij een paar plekjes schrijft de huisarts meestal een crème voor met fusidinezuur, drie keer per dag te smeren en niet langer dan 2 weken. Zitten er veel plekken, of is je kind er ziek van, dan kan de huisarts antibiotica geven om in te nemen, bijvoorbeeld flucloxacilline, meestal voor 7 dagen.

Medicijnen zijn niet altijd nodig, want krentenbaard gaat ook vanzelf over. Met medicijnen duurt het korter, en is je kind ook minder lang besmettelijk voor anderen. Lees altijd de bijsluiter en vraag de apotheker om advies bij twijfel.