Wat doe je bij een bijna-verdrinking?

Bij een verdrinking is zuurstoftekort de oorzaak, en niet het hart. Dat verandert wat je doet: je begint met beademen en niet met drukken. Bel eerst of laat 112 bellen, en ga zelf pas het water in als er echt geen andere manier is om iemand te bereiken. Ook als het goed lijkt af te lopen, moet de drenkeling naar een arts.

Wat doe je als iemand nog in het water ligt?

Het eerste wat je doet is 112 bellen of laten bellen. Daarna denk je aan je eigen veiligheid, want een drenkeling die in paniek is kan je onder water trekken. Zoek dus eerst iets waarmee je hem kunt bereiken zonder zelf te water te gaan. Zelf het water in is de laatste optie, niet de eerste.

1. Roep om hulp en bel 112. Of laat een omstander bellen, zodat jij bij het water kunt blijven. Zet je telefoon op de luidspreker en leg hem bij je in de buurt.
2. Denk om je eigen veiligheid. Houd er rekening mee dat de drenkeling je onder water kan trekken.
3. Pak iets waarmee je hem kunt bereiken. Een reddingsboei, een touw of een stok. Zo help je zonder zelf in het water te komen.
4. Ga alleen zelf het water in als er geen andere mogelijkheid is. Zorg dat er altijd minstens nog één ander persoon in de buurt is die kan helpen.

Wat doe je als de drenkeling uit het water is?

Kijk eerst of de persoon reageert. Reageert hij niet, bel dan 112 en controleer daarna of hij nog ademt. Ademt hij niet, dan begin je met 5 beademingen en pas daarna met de borstcompressies. Bij een volwassene is dat de omgekeerde volgorde van een gewone hartstilstand, en dat heeft een reden. Bij een kind of een baby begin je sowieso met 5 beademingen, ook zonder water.

1. Is de persoon bewusteloos? Bel 112. Controleer daarna pas of hij nog ademt. Zet je telefoon op de luidspreker, zodat de centralist je kan begeleiden.
2. Ademt de drenkeling niet? Geef eerst 5 beademingen. Bij een volwassene kantel je het hoofd naar achteren, til je de kin op en knijp je de neus dicht. Adem in 1 seconde gelijkmatig uit in de mond en kijk of de borstkas omhoogkomt. Bij een kind en bij een baby gaan de stappen anders. Die staan in het artikel over reanimeren.
3. Start daarna met reanimeren. Geef bij een volwassene steeds 30 borstcompressies en 2 beademingen. Druk midden op de borstkas, in een tempo van 100 tot 120 keer per minuut. Bij een kind of een baby zijn de aantallen, de handpositie en de diepte anders; die staan in het artikel over reanimeren.
4. Volg de instructies van de 112-centralist. Die praat je door de reanimatie heen zolang je telefoon op de luidspreker staat.
5. Stop niet als de ambulance er is. Ga door tot de ambulancezorgverleners zeggen dat je mag stoppen.

Waarom begin je bij een verdrinking met beademen?

Bij een gewone hartstilstand staat het hart stil terwijl er nog zuurstof in het bloed zit. Dan zijn de borstcompressies het dringendst, want die pompen die zuurstof rond. Bij een verdrinking is het precies andersom: het probleem begint met een tekort aan zuurstof. Daarom gaat er lucht in voordat je gaat drukken.

De Nederlandse Reanimatie Raad, die de Nederlandse reanimatierichtlijn opstelt, schrijft het zo op: bij een verdrinking start je met 5 beademingen, want zuurstof krijgt voorrang boven borstcompressies. Diezelfde richtlijn zegt er iets bij dat drempelverlagend is: heb je geen speciale training gevolgd, handel dan gewoon zoals bij de reanimatie van een volwassene, want niets doen is schadelijker. Beademen is bij een verdrinking belangrijker dan bij een hartstilstand met een andere oorzaak, omdat het zuurstoftekort hier de oorzaak is en niet het gevolg. Met beademen doe je in feite het werk over dat de ademhaling normaal zelf doet.

Wat doe je als de drenkeling wel zelf ademt?

Ademt de persoon zelf, dan is de acute reanimatie niet nodig, maar ben je nog niet klaar. Wat blijft staan is hem warm houden en letten op zijn ademhaling. Water dat in de longen terecht is gekomen kan binnen 48 uur alsnog levensgevaarlijke problemen geven. Daarom moet iedereen die mogelijk water heeft ingeademd door een arts worden onderzocht, ook wie zich goed voelt en geen klachten heeft.

• Bel 112 bij hevige benauwdheid na het inademen van water.
• Gebruik een reddings- of isolatiedeken als bescherming tegen kou of regen. Een fleecedeken werkt ook.
• Blijf bij de persoon en let op of de ademhaling verandert.
• Bel daarna de huisarts of de huisartsenpost, ook als er niets aan de hand lijkt. Bel 112 als iemand niet meer reageert of moeite heeft met ademen.

Hoe herken je onderkoeling?

Iemand die in het water heeft gelegen, is mogelijk ook onderkoeld. Van onderkoeling is sprake als de kerntemperatuur van het lichaam onder de 35 °C zakt. Het lichaam probeert dan eerst zelf warmte op te wekken door sneller te ademen en te rillen.

Dit zie je bij iemand die onderkoeld raakt:

• een koude, bleke en droge huid;
• mogelijk blauwe lippen, oren, vingers en tenen;
• een ademhaling die van erg snel naar langzaam en oppervlakkig gaat;
• soms oncontroleerbaar rillen;
• suf worden.

Bel of laat 112 bellen als de persoon suf is of wordt. Geef iemand die suf is niets te eten en niets te drinken.

1. Bel of laat 112 bellen als de persoon suf is of wordt. Sufheid is hier het signaal om niet langer te wachten.
2. Breng de persoon naar een warmere omgeving. Behandel hem daarbij heel voorzichtig.
3. Verwijder of knip natte kleding weg. Natte kleding blijft warmte onttrekken.
4. Pak de persoon in met dekens. Een fleecedeken of een reddingsdeken werkt goed.
5. Geef niets te eten of te drinken bij sufheid.

Wanneer naar de huisarts?

Bel je overdag op een werkdag, dan bel je je eigen huisarts. In de avond, de nacht, het weekend of op een feestdag neem je contact op met de huisartsenpost bij jou in de buurt. Je spreekt eerst de assistent van de huisarts. Die stelt vragen en bespreekt jouw situatie met de huisarts. Als het nodig is, belt de huisarts ook een ambulance voor je.