Gehoorschade
Van https://www.menselijklichaam.nl/het-oor/gehoorschade/
Op deze pagina
In het kort
- Je kunt slechter gaan horen als geluid harder is dan 80 decibel.
- Hoe harder het geluid, hoe hoger de tonen en hoe langer het duurt, hoe groter de kans op schade.
- De cellen die kapotgaan zitten binnenin je oor en groeien niet aan.
- Oordoppen, een volumebegrenzer en pauzes beschermen je gehoor.
- Hoor je opeens veel slechter met één oor? Bel direct je huisarts of de huisartsenpost.
Gehoorschade is blijvende beschadiging van je gehoor door geluid, en daarmee een van de gehooraandoeningen die het vaakst voorkomen. Je merkt het vaak pas als het er al is, want het gaat meestal langzaam en zonder pijn.
Hoe gehoorschade ontstaat
Hard geluid beschadigt je gehoor op twee manieren, en die verschillen sterk in tempo. De ene gaat in een fractie van een seconde, de andere over jaren zonder dat je het merkt. Wat ze gemeen hebben: de schade is blijvend, want de cellen die kapotgaan groeien niet aan.
Opeens. Een keihard geluid kan je gehoor direct en voor altijd beschadigen. Denk aan een ontploffing vlakbij, een harde vuurwerkknal of een geweerschot.
Langzaam. Je kunt ook geleidelijk slechter gaan horen, bijvoorbeeld als je elke dag werkt op een plek met veel lawaai, of als je vaak lang naar harde muziek luistert.
Waar zit de schade precies?
Niet in de oorschelp, het kraakbeen dat je aan de buitenkant ziet. De cellen die het geluid opvangen en doorgeven zijn gehoorcellen, zenuwcellen dus, binnenin je oor. Raken die beschadigd, dan komen ze niet terug: er groeien geen nieuwe bij. Daarom is gehoorschade blijvend, en daarom telt elke keer dat je je oren beschermt.
Wanneer is geluid te hard?
Geluid wordt gemeten in decibel (dB). Je kunt slechter gaan horen als het geluid harder is dan 80 decibel. Die grens ligt lager dan de meeste mensen denken: een grasmaaier zit er al ruim boven, en muziek via oortjes haalt vaak meer dan 100 decibel. Het gaat bovendien niet om het volume alleen.
Een vuistregel zonder meetapparaat: moet je extra hard praten om verstaanbaar te zijn voor iemand die een meter van je af staat, dan is het te hard.
Ter vergelijking, met de getallen van Thuisarts:
- lege huiskamer: 50 decibel
- motorfiets of grasmaaier: 90 decibel
- muziek via oortjes: vaak meer dan 100 decibel
- popconcert: 110 tot 120 decibel
- vliegtuig dat vertrekt: 140 decibel
Drie dingen maken de kans op schade groter: hoe meer decibel, hoe hoger de tonen van het geluid, en hoe langer het harde geluid duurt.
Waaraan je gehoorschade merkt
Gehoorschade valt zelden in één keer op, en dat is precies wat het verraderlijk maakt. Er is geen pijn, en het gaat meestal zo geleidelijk dat je je aanpast zonder het door te hebben: de tv iets harder, in een café net iets vaker vragen om iets te herhalen. Wat mensen meestal merken:
- je gaat slechter horen, vaak eerst bij gesprekken in een rumoerige ruimte;
- je hoort een piep, ruis of zoem die er niet is, oorsuizen dus. Dat komt vaak door slechter horen.
Merk je dat je slechter hoort, ga dan naar je huisarts. Die kijkt eerst of er een gewone oorzaak in het oor zelf zit, zoals een prop oorsmeer, en stuurt je zo nodig door naar een audicien of een keel-neus-oorarts.
Bel direct je huisarts of de huisartsenpost als:
- je opeens doof bent aan één oor;
- je met één oor opeens veel slechter hoort.
Maak een afspraak bij je huisarts als:
- je merkt dat je geleidelijk slechter gaat horen;
- je last houdt van oorsuizen na een avond in het lawaai.
Je gehoor beschermen
Omdat beschadigde gehoorcellen niet terugkomen, is elke keer dat je je oren spaart winst die je houdt. Het gaat niet om alles vermijden, maar om de momenten waarop het geluid ver boven de 80 decibel uitkomt. Thuisarts noemt deze zes dingen:
- bescherm je oren als je ergens bent waar veel lawaai is;
- zet het geluid niet te hard bij muziek luisteren, tv-kijken of gamen;
- gebruik de volumebegrenzer van je koptelefoon of oortjes;
- draag speciale oordoppen bij concerten en festivals;
- bescherm je oren ook als je gaat motorrijden;
- werk je ergens met veel lawaai, doe dan regelmatig een hoortest.
Op je werk gelden regels. Die staan in de Arbowet. Is het geluid op je werk meer dan 85 decibel, dan moet je werkgever gehoorbescherming regelen, zoals speciale oordoppen of oorkappen, en ben je verplicht die te dragen.
Veelgestelde vragen
Gaat gehoorschade weer over?
Nee. De gehoorcellen binnenin je oor die beschadigd raken, groeien niet aan. Wat weg is, komt niet terug. Een suis na een avond uitgaan kan wel wegtrekken, maar dat betekent niet dat er niets is gebeurd. Juist daarom is beschermen zo veel waard.
Hoelang mag ik naar hard geluid luisteren?
Daar is geen vaste tijd voor te geven die voor iedereen klopt. Wat de kans op schade bepaalt, is een combinatie: hoe hard het geluid is, hoe hoog de tonen zijn en hoe lang het duurt. Vuistregel: boven 80 decibel loop je risico, en hoe harder het is, hoe korter het duurt voordat het schadelijk wordt.
Zijn oordoppen met filter beter dan gewone oordoppen?
Onze bronnen vergelijken de soorten niet, dus daar doen wij ook geen uitspraak over. Wat Thuisarts wel adviseert is om bij concerten en festivals speciale oordoppen te dragen, en om je oren ook te beschermen bij motorrijden en op een werkplek met veel lawaai. Werk je in lawaai, doe dan bovendien regelmatig een hoortest.
Kan ik van oortjes gehoorschade krijgen?
Ja. Muziek via oortjes haalt vaak meer dan 100 decibel, ruim boven de grens van 80 waarboven je slechter kunt gaan horen. De duur telt bovendien mee: hoe langer het harde geluid er is, hoe groter de kans op schade. Gebruik de volumebegrenzer, en zet het geluid niet te hard.
Was dit artikel nuttig?
