Sint Janskruid
Van https://www.menselijklichaam.nl/fytotherapie/sint-janskruid/
Op deze pagina
Sint-janskruid is een kruidenmiddel dat zonder recept te koop is en dat wordt gebruikt bij sombere klachten. Apotheek.nl schrijft dat er geen bewijs is dat het werkt, en dat het veel wisselwerkingen heeft met andere medicijnen. Eén daarvan raakt veel mensen direct: het maakt de anticonceptiepil minder betrouwbaar.
In het kort
- Sint-janskruid, ook wel hypericum, is een kruidenmiddel dat zonder recept te koop is als tabletten, capsules, druppels of thee.
- Het wordt gebruikt bij lichte tot matige sombere klachten, maar er is volgens Apotheek.nl geen bewijs dat het daarbij werkt.
- Het heeft veel wisselwerkingen met andere medicijnen. Zo maakt het de pil minder betrouwbaar, en ook de minipil, het implantatiestaafje, de vaginale ring en de anticonceptiepleister. Dat blijft nog tot en met 4 weken na het stoppen zo.
- Gebruik je medicijnen, welke dan ook? Laat je apotheker eerst controleren of sint-janskruid daarbij kan.
- Blijf je somber, maak dan een afspraak met je huisarts. Somberheid is niet iets om zelf op te lossen met een potje van de drogist.
Direct hulp nodig? Denk je aan zelfdoding? Praat erover. Bel gratis en anoniem 113 of chat via 113.nl. Dag en nacht bereikbaar.
Wat is sint-janskruid?
Sint-janskruid, ook wel hypericum genoemd (de plant Hypericum perforatum), is als kruidenmiddel zonder recept te koop, bijvoorbeeld als tabletten, capsules, druppels of thee.
Het wordt volgens Apotheek.nl gebruikt bij lichte tot matige klachten van depressie. Hoe het precies werkt, is niet bekend.
Een kruidenmiddel is niet vanzelf veilig omdat het natuurlijk is. Het Voedingscentrum schrijft dat een product van natuurlijke ingrediënten “nog geen garantie voor de veiligheid” is. Datzelfde Voedingscentrum zet sint-janskruid in zijn lijst van tien kruidenpreparaten die in combinatie met medicijnen gezondheidsrisico’s kunnen geven.
Helpt sint-janskruid tegen sombere klachten?
Er is geen bewijs dat sint-janskruid werkt bij lichte tot matige klachten van depressie, schrijft Apotheek.nl. Diezelfde pagina schrijft ook dat het de stemming kán verbeteren bij die klachten, en dat het niet bij iedereen werkt.
Gebruik je het en merk je na 4 tot 6 weken geen verbetering? Neem dan contact op met je arts, schrijft Apotheek.nl.
Wat je wél kunt doen bij somberheid: vraag hulp bij je huisarts, schrijft Thuisarts. De praktijkondersteuner, een psycholoog of medicijnen kunnen helpen. Zelf kun je volgens Apotheek.nl zorgen voor een vaste dagroutine, genoeg slaap en elke dag bewegen. Gebruik niet te veel alcohol of drugs, en praat over je somberheid met vrienden of familie.
De wisselwerkingen: hier moet je op letten
Sint-janskruid heeft veel wisselwerkingen met andere medicijnen, schrijft Apotheek.nl. De belangrijkste zijn er volgens die pagina met sommige medicijnen tegen hiv, hepatitis C en kanker.
Let op! Gebruik je de anticonceptiepil? Sint-janskruid maakt de pil minder betrouwbaar, waardoor de kans op een zwangerschap stijgt. Dat geldt volgens Apotheek.nl ook voor de minipil, het implantatiestaafje, de vaginale ring en de anticonceptiepleister. Ook de morning-afterpil kan minder betrouwbaar zijn, ook als je sint-janskruid in de afgelopen 4 weken hebt gebruikt. Apotheek.nl noemt eerst twee andere wegen: misschien mag je sint-janskruid niet gebruiken, of je krijgt een ander anticonceptiemiddel, zoals een spiraaltje of de prikpil. Kan dat niet, dan geldt: gebruik condooms zolang je sint-janskruid slikt én tot en met 4 weken na het stoppen. Overleg met je arts of apotheker over wat in jouw situatie verstandig is.
Sint-janskruid vermindert ook de werking van een lange rij andere middelen. Daarin staan onder meer bloedverdunners, afweeronderdrukkende medicijnen, sommige medicijnen tegen depressie, medicijnen tegen psychose, sommige pijnstillers en slaap- en rustgevende middelen. Bij twee maagzuurremmers gaat Apotheek.nl verder dan een verminderde werking: bij esomeprazol en omeprazol mag je helemaal geen sint-janskruid gebruiken, en hetzelfde geldt voor het antischimmelmiddel voriconazol. De volledige lijst is lang en verandert; daarom geven we hem hier niet.
De regel die alles vervangt: gebruik je medicijnen, welke dan ook, laat dan je apotheker controleren of sint-janskruid daarbij kan. Ook middelen die je zonder recept hebt gekocht tellen mee. Gebruik je bloedverdunners via de trombosedienst, meld het daar dan ook, en meld het daar ook als je stopt of meer of minder gaat gebruiken.
En vertel het ook als je stopt. Dat klinkt vreemd, maar Apotheek.nl is er duidelijk over: als je stopt met sint-janskruid, moet de dosering van sommige andere medicijnen soms opnieuw worden aangepast. Overleg dus met je arts, ook bij het stoppen.
Wie moet extra opletten?
Ben je zwanger of wil je zwanger worden? Gebruik sint-janskruid alleen in overleg met je arts of apotheker, schrijft Apotheek.nl. Er is te weinig bekend over de veiligheid tijdens de zwangerschap, en een baby kan na de geboorte ontwenningsverschijnselen hebben. Je merkt dat aan trillen, een onregelmatige ademhaling, slecht drinken en hard huilen.
Gebruik je het al en ben je zwanger, stop dan niet op eigen houtje. Apotheek.nl schrijft dat stoppen dan meestal niet wordt aangeraden. Onbehandelde depressieve klachten kunnen namelijk ook schadelijk zijn voor moeder en kind. De afweging hoort bij je arts. Het Voedingscentrum raadt kruidenpreparaten bij zwangerschap in het algemeen af.
Geef je borstvoeding? Gebruik dan geen sint-janskruid, schrijft Apotheek.nl, en overleg met je arts. Het komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk en kan schadelijk zijn voor de baby.
Kreeg je sombere klachten na je bevalling? Bij een depressie na je bevalling is behandeling extra belangrijk, schrijft Thuisarts. Bespreek je klachten met je huisarts.
Let op met fel zonlicht en de zonnebank. In zeldzame gevallen maakt sint-janskruid je huid overgevoelig voor fel zonlicht of UV-licht. Gebeurt dat, stop dan en raadpleeg je arts.
Welke bijwerkingen heeft sint-janskruid?
De bijwerkingen die Apotheek.nl noemt, komen bij minder dan 1 op de 100 mensen voor. Het gaat onder meer om maagdarmklachten zoals misselijkheid en diarree. Daar heb je minder last van als je het middel met wat eten inneemt. Andere voorbeelden: duizelig, in de war of rusteloos zijn, hoofdpijn, een droge mond, moe zijn, vaker moeten plassen, tijdelijke seksuele klachten en overgevoeligheid met huiduitslag of jeuk.
Veel bijwerkingen zijn in de eerste week het sterkst en nemen daarna af; ze gaan weer over als je stopt. Heb je er veel last van, overleg dan met je arts of apotheker.
Krijg je een allergische reactie, dan mag je sint-janskruid daarna niet meer gebruiken. Geef dat door aan je apotheek, en let er zelf op als je middelen zonder recept koopt.
Stoppen met sint-janskruid
Stoppen kan in één keer, schrijft Apotheek.nl. Heb je meerdere weken meer dan de gebruikelijke hoeveelheid gebruikt, bouw dan af over een paar dagen tot weken, en vraag je arts of apotheker om advies.
Wie na een hoge dosering ineens stopt, kan last krijgen van maagdarmklachten, duizeligheid, een droge mond, dorst, koude rillingen en vermoeidheid. Niet iedereen heeft daar evenveel last van.
Let bij het stoppen ook op twee dingen. De pil blijft tot en met 4 weken na het stoppen minder betrouwbaar. En de dosering van andere medicijnen moet soms opnieuw worden bekeken.
Wanneer naar de huisarts?
Maak een afspraak met je huisarts als:
- je je somber, niks waard, schuldig, onrustig of heel moe voelt. Vraag hulp; dit is niet iets om zelf op te lossen
- je sint-janskruid gebruikt en na 4 tot 6 weken geen verbetering merkt
- je zwanger bent of wilt worden en sint-janskruid gebruikt: stop niet op eigen houtje, maar overleg
- je huid overgevoelig wordt voor zonlicht
- je bijwerkingen houdt waar je je zorgen over maakt
Gebruik je medicijnen en overweeg je sint-janskruid, dan is de apotheker je eerste adres: die controleert of de combinatie kan.
Veelgestelde vragen
Hoeveel sint-janskruid moet ik nemen?
Kijk in de bijsluiter van het middel dat jij hebt; daar staat de juiste hoeveelheid. Apotheek.nl verwijst daar zelf ook naar, want de hoeveelheid verschilt per product. Belangrijker dan de hoeveelheid is de controle vooraf: laat je apotheker eerst kijken of sint-janskruid kan naast wat je al gebruikt.
Mag ik sint-janskruid gebruiken naast de pil?
Sint-janskruid maakt de pil minder betrouwbaar, schrijft Apotheek.nl. Dat geldt ook voor de minipil, het implantatiestaafje, de vaginale ring en de anticonceptiepleister. Overleg met je arts of apotheker: misschien mag je geen sint-janskruid gebruiken, of past een spiraaltje of de prikpil beter. Kan dat niet, gebruik dan condooms, ook tot en met 4 weken na het stoppen.
Is sint-janskruid veilig omdat het natuurlijk is?
Nee, dat is geen garantie. Het Voedingscentrum schrijft dat natuurlijke ingrediënten nog geen garantie voor veiligheid zijn. Het zet sint-janskruid bovendien in zijn lijst van tien kruidenpreparaten die in combinatie met medicijnen gezondheidsrisico’s kunnen geven. Natuurlijk betekent dus niet zonder risico.
Helpt sint-janskruid bij de overgang of bij afvallen?
Daar doet geen van onze bronnen een uitspraak over. Apotheek.nl noemt als enige toepassing lichte tot matige sombere klachten, en schrijft dat zelfs daarvoor het bewijs ontbreekt. Voor de overgang en voor afvallen is er dus geen onderbouwing. Heb je daar klachten van, bespreek dat dan met je huisarts.
Mag ik zomaar stoppen met sint-janskruid?
Ja, stoppen kan in één keer, schrijft Apotheek.nl. Alleen als je meerdere weken meer dan de gebruikelijke hoeveelheid nam, bouw je af; vraag je arts of apotheker om advies. Let op: de pil blijft tot en met 4 weken na het stoppen minder betrouwbaar, en gebruik je andere medicijnen, meld het stoppen dan bij je arts.
Dit artikel vervangt de bijsluiter en het advies van je arts of apotheker niet.
Was dit artikel nuttig?
