Verschoven rugwervels

Verschoven rugwervels (ook wel een gebroken wervel of herniawervel genoemd) is de plotselinge of geleidelijke breuk in de steunbanden rond de schijf die als een soort kussen tussen de wervels fungeren. Een verschoven wervel wordt veroorzaakt door het zwakker worden van het materiaal van de wervel of een scheuren van dit materiaal. De schijf scheurt door een plotselinge verwonding of voortdurende spanning, zoals steeds weer zware voorwerpen tillen of vetzucht. De wervels in de nek of de onderrug hebben hiervan het meeste te lijden, vooral tussen de vierde en vijfde lendenwervel (bijna aan het einde van de ruggengraat net boven het heiligbeen).

De term ‘verschoven’ is eigenlijk een verkeerde benaming, omdat de schijf in feite bol gaat staan tussen de twee wervels en uiteindelijk scheurt. De pijn wordt veroorzaakt omdat er op de zenuwen wordt gedrukt als de verschoven schijf tegen een rugzenuw aanduwt. Dit kan een stekende pijn of een tintelende gevoelloosheid geven in benen en armen. Een dergelijke aandoening werkt vaak uit op de grote beenzenuw en staat bekend als ischias. De pijn loopt dan van de achterkant van de heup langs de buitenkant van het been.

Symptomen van een verschoven schijf zijn onder andere hevige pijn in de onderrug of aan de achterkant van een been, bil of voet (de pijn zit gewoonlijk aan één kant en wordt erger bij bewegen, hoesten, niezen, optillen of belasting), minder kracht, gevoelloosheid of degenereren van de spieren in het getroffen been; pijn in de nek, schouder of één arm (de pijn wordt bij beweging erger), minder kracht, gevoelloosheid of degenereren van de spieren in de getroffen arm.

Bij een verschoven schijf moet er direct medische hulp worden ingeroepen, moet de patiënt niet worden verplaatst tenzij zijn of haar leven gevaar loopt, en warm worden gehouden met dekens om de kans op een shock te verminderen. Alhoewel de meeste symptomen en pijn verdwijnen bij bedrust van ten minste twee weken, kan een rekverband of operatief ingrijpen nodig zijn.